NIEUWSBRIEF DE VIJF SLAGEN

ZOMER 2026
Periodiek nieuwsbrief | Volkstuinpark De Vijf Slagen | Amsterdam Zuidoost

Fantastische zomer,
heerlijke BBQ 2026

Namens het bestuur en de evenementencommissie bedanken wij jullie hartelijk voor jullie komst en de hulp, inzet, steun, vrolijkheid en positiviteit, waardoor onze ZOMER-BBQ een enorm succes is geworden. Iedereen heeft heerlijk gegeten en genoten van de muziek van DJ Tommy. Grote dank gaat uit naar allen die hun steentje hebben bijgedragen. We willen de opbouw-/afbouwploeg, de afwasploeg, de helpers bij het buffet en de bar en vooral ook de GRILLMASTERS nogmaals hartelijk bedanken voor hun inzet, vrolijkheid en positieve vibes. Zonder jullie kan er geen DVS-BBQ bestaan. Dankjewel,
Jane-Audrey en Edith

Goed gereedschap
is het halve werk

Het budget voor gereedschap is dit jaar voor een deel gebruikt voor de aanschaf van streamers en maaimachines en de bijbehorende batterijen. Aan het begin van iedere werkbeurt worden de gereedschappen op rij klaargelegd en voorzien van batterijen. In de opladers zitten de reserve batterijen, zodat er gewisseld kan worden. We zijn er blij mee.

NIEUW: Baggerkaart

Vanaf dit jaar gaan we met baggerkaarten werken. Elke tuinder kan zijn kaart tijdens de tuinbeurten ophalen bij de tuincommissie. In het najaar, als er gebaggerd is, kan de datum ingevuld worden en de kaart in de brievenbus van de kantine gedeponeerd worden. Meer uitleg volgt nog door de Tuincommissie.

Voorjaars ALV 2026

De Voorjaars ALV 2026 is gehouden op zaterdag 23 mei 2026 in de kantine van De Vijf Slagen. Van de 156 tuinders zijn er wel 29 gekomen plus drie machtigingen. Er wordt elk half jaar weer erop gehamerd dat uw medezeggenschap van belang is. U kunt de notulen teruglezen op de website van De Vijf Slagen.

Pas op voor Teken

Dit is de tijd dat de Teken actief zijn. Ineens blijkt dat u ongemerkt een of meerdere Teken heeft opgelopen. Want Teken zijn onzichtbaar hoewel soms talrijk aanwezig in groengebieden.

Zeker één zo’n ellendig parasiet, soms meer, heeft zich in uw huid vastgebeten. Vaak op een lastig te bereiken plek, zoals in uw knieholte, uw lies, oksel, rond de haargrens, zelfs ín het haar of in uw nek. Volwassenen worden het meeste in de benen gebeten.

LEES HIER MEER OVER TEKEN | NVWA

Ziekte van Lyme

Bijna helft van de teken zit langer dan 12 uur vast in de huid. Zie dat vermaledijde beest er dan maar uit te krijgen, want dat wil nog weleens moeizaam gaan. Ook bij uw (klein)kinderen en huisdieren. “Hoe langer een teek vast zit, hoe groter de kans op het ontstaan van de ziekte van Lyme”, stellen deskundigen. Hoe eerder het beest in zijn geheel is verwijderd, hoe kleiner die Lyme-kans. Het risico zit in de besmettelijkheid van de teek: één op de vijf teken draagt de bacterie Borrelia burgdorferi bij zich. Die kan de ziekte van Lyme veroorzaken. Dat hoeft overigens niet te gebeuren: niet elke tekenbeet leidt onherroepelijk tot Lyme. Uit onderzoek blijkt dat dit bij één op de 50 tekenbeten wél gebeurt.

Scholieren + gezond tuinieren

Eén van onze tuinders werkt als leerkracht op het St. Nicolaaslyceum en heeft vorig jaar een aantal plantjes van de plantenmarkt met zijn leerlingen op het dak van de school in bakken geplant. Het was zeer leerzaam en succesvol.

De plantjesmarkt, een succesvolle traditie

Het doseersysteem had vorig jaar zijn vruchten afgeworpen, dus dit jaar hebben we weer op deze manier steeds zo’n 15 mensen tegelijk op de markt toegelaten. Roel (tuin #059) hield goed toezicht op de rij wachtenden.
Ook was de hoeveelheid planten weer overweldigend, dankzij de kwekers Vasanti (tuin #065), Elly (tuin #128), Georgine (tuin #083), Helenus (tuin #099) en Jeroen (tuin #077). Naast deze kwekers hebben vele tuinders meegeholpen om de markt tot een succes te maken. Natuurlijk was er wat te eten en/of te drinken en iedereen was in een goed humeur. Sommige populaire groentesoorten zijn ingekocht bij een professionele biologische kweker. We kunnen nog altijd medekwekers gebruiken, u bent van harte welkom als u voor de volgende plantjesmarkt mee wilt doen.

Papaver of klaproos?

Er is eigenlijk geen verschil; de klaproos is simpelweg de Nederlandse benaming voor het geslacht Papaver. Wel zijn er duidelijke verschillen tussen de bekende wilde, rode klaproos (Papaver rhoeas) en de grotere, gekweekte tuinvariëteiten (Papaver somniferum), waaruit tevens maanzaad en opium wordt gewonnen.

Welkom nieuwe tuinders!

Dit tuinseizoen hebben wij negen nieuwe tuinders mogen verwelkomen. Nieuwe tuinders, een frisse kijk op moestuinieren en een aanwinst voor De Vijf Slagen. Wij wensen u veel inspiratie, ontspanning en gezond plezier.

Imker workshop:
De bijentuin van De Vijf Slagen

Onze Vijf Slagen imker, Maikel, staat ervoor open om een workshop of lezing over de bijen en de honing te houden. Wij horen graag of hier belangstelling voor is.

Stuur uw reactie naar bestuur@devijfslagen.nl

Levensredders gevraagd

Je hoopt een AED (automatische externe defibrillator) nooit nodig te hebben. Op De Vijf Slagen hangt een AED in het damestoilet. Deze wordt jaarlijks nagekeken en, indien nodig, ge-update. Zijn er tuinders in het bezit van een AED / BLS (Basic Life Support) Hulpverlener-diploma? Meld u aan bij het bestuur van De Vijf Slagen, we kunnen dan misschien een app-groep vormen.

Een handige app voor op je telefoon is: 112nl

Een standaard verbanddoos op elke tuin kan waardevol zijn. Altijd handig om snel een pleister te plakken of een verbandje te leggen.

Plastic in de tuin:
goed of slecht?

We hebben een probleem: er is té veel plastic in de wereld. En dat moet veranderen. Volgens onze huidige regels mogen er alleen natuurlijke materialen in de bodem verdwijnen (Tuinreglement artikel 6 lid 5 sub g). Zaken als plastic worteldoek en mollengaas zijn dus al vele jaren niet toegestaan. In het voorstel van de nieuwe bondstuinvoorschriften komen deze zaken terug, maar wordt ook kunstgras nadrukkelijk niet meer toegestaan. Dit omdat grote plastics uiteindelijk vervallen tot microplastics (en die wil je niet op en in de bodem hebben).
Meer weten? Ga hier naar de Makkelijke Moestuin.

Actuele PFAS kaart van Nederland - EduGIS

Bovenstaande link ontvingen we van tuinder Jitske Hallema (tuin #084).

Tuin RUILEN? Kijk op de mededelingenborden.

Zodra er tuinen vrij komen, worden zij aangeboden voor tuinruil. Dit wordt op de mededelingenborden aangegeven. U komt in aanmerking voor tuinruil als u voldoet aan de volgende voorwaarden: minimaal 2 jaar op ons park heeft getuinierd; altijd de jaarlasten op tijd heeft voldaan; altijd zelf (niet door derden) uw tuin onderhouden heeft; en tenslotte u altijd van onbesproken gedrag bent geweest.

Aan welk pad ligt uw tuin?

Er is door vele tuinders gestemd op diverse namen voor de tuinpaden op De Vijf Slagen. Hierboven ziet u de namen die bij de betreffende nummers horen.

Likje verf

Vrijwilligers gevraagd: Beste tuinders, na jaren is het nodig om de luiken en raamkozijnen van de kantine een goede onderhoudsbeurt te geven. Dat betekent schuren… krabben en schilderen. Gevraagd worden enkele vrijwilligers die in hun vrije tijd daarbij willen helpen. We willen dit gaan doen voordat dit tuinseizoen eindigt en als het weer het toelaat.

Geef je op aan het bestuur als je hieraan wilt meewerken: bestuur@devijfslagen.nl

Is dit een hondendrol?

Honden mogen aangelijnd mee naar de tuin. Maar, beste baasjes, zorg er wel voor dat achtergelaten drollen netjes opgeruimd worden. Dankuwel!

Flora en fauna

Hoewel de meeste tuinders op De Vijf Slagen voornamelijk groenten verbouwen, zijn er volop planten en bloemen te bewonderen in alle soorten en maten. Ook goed voor vlinders én de bijen.

Lood uit je bodem halen, o.a. met plantenhulp

Van de Commissie Loodaanpak bestaande uit Peter de Jong (tuin #156) en Jitske Hallema (tuin #084)

Lood is giftig als het oplosbaar is. Dat gebeurt als het reageert met een zuur. In zure bodem, of in je maag. Zo krijgen levende wezens het in hun lichaam. Met als gevolg; ontwikkelingsstoornissen en ziektes. Bij mensen en dieren in brein, bloedvaten, nieren en botten. Helemaal weg krijgen we het op ons tuinpark niet. Lood komt uit de lucht door het vliegverkeer. Het zit in het puin waarmee onze paden ooit mee zijn opgebouwd. We voeren het soms zelf aan met tuinaarde waar stadscompost met turf in gemengd is, of met houtsnippers van de zwaar met lood vervuilde golfbaan. Ook onze venige ondergrond zorgt voor het oplosbaar maken van lood.

Minder schadelijk maken

Maar we kunnen het wel verminderen of minder schadelijk maken:
* 50 cm diep afgraven. De vervuilde aarde afvoeren naar een gifbelt en loodvrije aarde terugstorten. Dan zijn wij het grootste deel kwijt. Maar ligt het probleem ligt elders.
* Verdunnen: door regelmatig schone turfvrije! grond op te brengen.
* Veel organisch materiaal zoals basische mulch of rijpe compost aan je tuin toevoegen. Rijpe compost is basisch (Ph 7-9). De humus is in staat het lood vast te leggen. NB Onrijpe compost waar nog veel stikstof in zit en gier zijn echter zuur. (PH 6-3) dit ruikt dan ook scherp.
* Ongebleekt onbedrukt papier en karton gebruiken. Bij je compost of als mulch.
* Planten of schimmels gebruiken om de bodem schoon te maken. Fytomediatie. De planten die hiervoor gebruikt worden nemen de vervuiling op. Ze maken lood onschadelijk door ze ergens in hun plantenlijf te binden aan een basisch element (vaak kalk). Hierdoor wordt het lood onoplosbaar. NB Dit vastgelegde lood lost wel weer op in het zuur van je maag.

Op bouwlocaties maakt men vervuilde grond vaak schoon door 3 jaar of langer brandnetels, riet, elzen en wilgen of witte mosterd te laten groeien. Men maait dit jaarlijks een of twee keer machinaal en voert het af naar de biobrandstofinstallaties en vuilverbrandingsovens. Het hout wordt vaak gebruikt voor de houtindustrie. Na die drie jaar worden de planten met wortel en al weg gegraven. Nou is dit minder geschikt voor een moestuin en een nare klus om handmatig te doen.

Maar het kan ook op moestuinschaal. Uit wetenschappelijk onderzoek blijken een aantal planten geschikt. Deze bespreek ik hieronder. De plantendelen die lood vastgelegd hebben moet je wel afvoeren. Eet ze niet op en breng ze ook niet in een zure omgeving. Ook ben je er niet in 1 jaar vanaf. Waarschijnlijk zijn er nog veel meer praktische planten maar daar kwam ik nog geen onderzoek van tegen. Sommige onkruiden helpen je met je tuin schoonmaken: Brandnetel, zuringen, heermoes riet, grassen en weegbree nemen veel zware metalen op in hun wortel blad en stengels. Door deze regelmatig af te maaien en indien mogelijk ook met wortel en al af te voeren breng je veel lood weg.

Bloemen kunnen ook helpen: Wilde geraniums, Lipbloemigen als dovenetels en Composieten als zonnebloem, aardpeer en herfstaster, leggen het meeste lood vast in hun bladeren en daarna in hun stengels en wortels. Al deze families houden lood weg bij hun bloemen en zaden. Zonnebloemen halen per jaar 1/3 e van het aanwezige lood uit de bodem. De pitten schijn je gewoon te kunnen eten. Waterlelies kunnen vrij lood uit het water in de waterbodem stabiliseren waardoor het onopneembaar wordt.

Vlinderbloemigen als klaver, lathyrus, luzerne, bonen, linzen en erwten halen lood diep uit de grond. Ze veranderen de schadelijkheid in hun wortels en leggen het lood vast in wortel, blad en stengel. Ze houden bloem, peul en vrucht loodvrij. Komkommerachtigen houden het lood ook uit hun zaden en vruchten weg. Kruisbloemigen als mosterd en kool nemen ook veel lood op en diep uit de ondergrond. Zij sparen zelfs hun bloemen en zaden niet. Koolzaadolie van met lood vervuilde bodem is, net als hun bloem en blad niet geschikt voor consumptie.

Pluimhortentia’s kunnen extreem veel lood aan: tot wel 10.000 pmm. Op zwaar vervuilde gronden worden ze zelfs gebruikt om lood en andere zware metalen terug te winnen. Ze slaan dit in alleen hun stengels op. Zij houden blad en bloem vrij van lood. Om je bodem schoon te krijgen moet je ze wel meer dan 10 jaar laten staan en jaarlijks diep terugsnoeien.

En dan de bomen en struiken: Notenbomen, esdoorns, hazelaar, lindes, fladderiep, populier, vogelkers, fruitbomen en ander houtige fruitstruiken als bessen druiven en frambozen leggen het lood vooral vast in hun wortel en stam. Ze houden het weg van hun bladeren, bloesem en fruit. Ze kunnen echter maar een beperkte hoeveelheid lood opslaan en gaan kwijnen bij een verzadiging in hun wortels. Hun blad is basisch en veilig als bladcompost en mulch. Kornoeljes lijken niet te lijden onder verontreiniging in de bodem. Er worden op dit moment proeven gedaan of ze ingezet kunnen worden voor het schoonmaken van de bodem. Wilgen, Berken, Beuken, Eiken en Elzen kunnen beter tegen lood. Ze slaan veel lood op in wortel stam en blad. Hun blad verzuurt hun omgeving echter. Hierdoor komt het in de bladeren opgenomen lood weer vrij. Dit blad kun je beter niet gebruiken als mulch voor je tuin of als bladcompost. Het hout van stam of tak kun je wel gebruiken voor gereedschap of meubels. Zolang het hout niet met zuur in aanraking komt is het veilig. Els kan in sloten met een ph boven de 6 zelfs veilig gebruikt worden als beschoeiingshout. Ik hoop dit jaar v zonnebloemen te kweken, m’n pluimhortentia Annabel op te knappen en wat meer kornoelje te planten.

Jitske Hallema

Gebruikte bronnen: Literatuuronderzoek: Mahendra Aryal: phytomediation strategies for mitigating environmental toxicants, Tribhuvan University, Katmandu Nepal, via Science Direct Thalita Haak: Natuurlijke hulp bij bodemsaneringen, Milieu federatie Zuidholland, Hogeschool inholland Delft 2025. Overig: rapport OVAM in opdracht van de Vlaamse overheid: Fytoremediatie Code van Goede Praktijk 2019 Nicolas Clipson, Deirdre B Gleeson: fungal biochemestry a central role in the fate of led in the environment University College Dublin & University West Australia Sidney.via Science direct A. Walraven en C. de Vlaar 2022 Leve de Bodem KNNV-uitgeverij: N. Walraven 2014 lead in rural and urban soils and sediments in the Netherlands, background, pollution sources and mobility ISBN/EAN 978-94-6259-259-9 RIVM/Alterra rapport 607711004 2011 PF Otte et al Bodemverontreiniging en de opname van lood door moestuingewassen. RIVM rapport 2015-0204, PF Otte et all Diffuse loodverontreiniging in de bodem. RIVM rapport 2019-0006, E. Brand et al. Kennis overzicht diffuus lood in de bodem Lood info folders GGD’s: Dordrecht, Rijnmond, Utrecht, Rotterdam en Amsterdam. Onderzoeksbank.be (zoek op boomsoort). Ecopedia.be/ bos/het-effect-van-boomsoorten-op-de-bosbodem, film van An De Schrijver Bosgroepen 2020 P Voorn en W. Buys. Hoe rijk strooiselsoorten bijdragen aan een gezonde bosbodem. Nature Today 3 mei 2020

p.s. Er hebben zich nog 24 tuinen opgegeven voor loodonderzoek. Dit onderzoek is begin mei gedaan in opdracht van de Gemeente.

Beste tuinliefhebbers,

Het bestuur van De Vijf Slagen doet een dringend beroep op u om zich te houden aan de geldende reglementen en huishoudelijke regels van ons volkstuinpark.

Wij zetten ons als bestuur, geheel op vrijwillige basis (!), met grote toewijding in om alles zo goed mogelijk te organiseren en af te handelen. Al onze vrije tijd besteden wij eraan om het u naar de zin te maken en om ons tuinpark leefbaar te houden.

Wij wensen u een fijne vakantie, een prachtige zomer en een rijke tuinoogst

Bestuur De Vijf Slagen

Colofon
De Vijf Slagen nieuwsbrief staat onder redactie van het bestuur en is met zorg samengesteld. Wij maken u erop attent dat deze nieuwsbrief geheel op vrijwillige basis en in vrije tijd geproduceerd wordt. Foto's: met dank aan diverse tuinders. Redactie Marianne Goes. Opmaak: Huibert Kloet. Bijdragen en suggesties van leden zijn van harte welkom. Op de ledenpagina van onze website vindt u alle overige informatie en adressen. Aan het lezen en ontvangen van deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend. Het bestuur neemt geen verantwoording voor verstrekte informatie in tekst en beeld van derden. Type-, zetfouten en wijzigingen onder voorbehoud. Copyright De Vijf Slagen 2025.

Bestuur:
bestuur@devijfslagen.nl

Algemeen:
info@devijfslagen.nl